ОХУ-ын экспортын хориг ба Монголд үзүүлэх нөлөө

ОХУ-ын Засгийн газар 2026 оны 4-р сарын 1-нээс 7-р сарын 31-нийг дуустал бензиний экспортыг зогсоох шийдвэр гаргасан.

Улс хоорондын хэлэлцээр: Монгол Улсын хувьд ОХУ-тай байгуулсан Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийн дагуу энэхүү хоригт хамрагдахгүй байхаар зохицуулагдсан. Өөрөөр хэлбэл, Орос улс "найрсаг харилцаатай" болон "стратегийн түнш" орнууддаа квотоор шатахуун нийлүүлсээр байна.

Үнийн нөлөө: Хэдийгээр нийлүүлэлт тасалдахгүй ч, дэлхийн зах зээл дээрх газрын тосны үнэ өсөж байгаатай холбоотойгоор ОХУ-аас ирж буй шатахууны хилийн үнэ нэмэгдэж байна. Энэ нь дотоодын зах зээлд үнэ өсөх гол шалтгаан болж байгаа юм.

МОНГОЛ УЛСАД ХЭРЭГЖИЖ БУЙ ЗОХИЦУУЛАЛТУУД

Засгийн газар болон Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамнаас дараах арга хэмжээг авч байна.

Нөөц бүрдүүлэлт: Өнөөдрийн байдлаар улсын хэмжээнд АИ-92 бензин 42 хоногийн нөөцтэй, Дизель түлш 28 хоногийн нөөцтэй байна.

Эх үүсвэрийг төрөлжүүлэх: Зөвхөн ОХУ-аас хамааралтай байдлыг бууруулахын тулд БНХАУ-ын "Петрочайна" компанитай хэлэлцээр хийж, сар бүр тодорхой хэмжээний (ойролцоогоор 10-20 мянган тонн) шатахуун импортлохоор тохиролцсон.

Үнийн тогтворжуулалт: Шатахуун импортлогч аж ахуйн нэгжүүдэд хөнгөлөлттэй зээл олгох, валютын ханшийн эрсдэлийг бууруулах чиглэлээр Монголбанктай хамтран ажиллаж байна. Гэсэн хэдий ч дэлхийн зах зээлийн нөлөөгөөр дизель түлш болон АИ-95, АИ-98 зэрэг төрлүүдэд үнийн өсөлт орж ирсээр байна.

ТУХАЙЛСАН БҮС НУТГУУД ДАХЬ НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ

Баруун аймгууд: Ховд, Баян-Өлгий аймагт тээвэрлэлтийн зардлаас шалтгаалан шатахууны үнэ төв суурин газраас 200-400 төгрөгөөр өндөр хэвээр байна.

Улаанбаатар: Станцууд дээр АИ-92-ыг хязгаарлалтгүй олгож байгаа ч, дизель түлшний нөөц бага байгаа зарим цэгүүдэд борлуулалтын лимит тогтоох тохиолдол гарч болзошгүйг салбарынхан анхааруулж байна.

ӨНӨӨДРИЙН БАЙДЛААРХ ЖИЖИГЛЭНГИЙН ҮНЭ

(Улаанбаатар хотод дунджаар)

Шатахууны төрөл	Үнэ (төгрөг/литр)	Төлөв байдал
АИ-92	2,390₮	Тогтвортой байна (Төрөөс үнийг барьж байгаа)
АИ-95	3,960₮ - 4,100₮	Дэлхийн зах зээлийн үнийг дагаж өсөх хандлагатай
Дизель түлш	3,750₮ - 3,890₮	Нийлүүлэлтээс хамаарч үнэ нь хэлбэлзэж байна
АИ-98	4,200₮+	Хамгийн өндөр үнэтэй, нөөц бага

ОЙРЫН ХУГАЦААНЫ ҮНИЙН ТӨЛӨВ

(таамаглал)

АИ-92-ын үнэ тогтвортой байна: Засгийн газраас АИ-92 бензиний үнийг  иргэдийн амьжиргаанд нөлөөлөхгүй байх үүднээс хатуу барьж байгаа. Тиймээс ойрын 2-3 сардаа үнэ нэмэгдэх магадлал бага.

Дизель түлшний үнэ өсөж магадгүй: Хаврын тариалалт, уул уурхайн улирал эхэлж байгаатай холбоотойгоор дизель түлшний эрэлт эрс нэмэгдэнэ. ОХУ-ын экспортын хязгаарлалт болон тээврийн зардлаас шалтгаалж дизель түлшний үнэ 100-200 төгрөгөөр нэмэгдэх эрсдэл бий.

Валютын ханшийн нөлөө: Ам.долларын ханш төгрөгийн эсрэг чангарах тусам импортын зардал нэмэгдэж, энэ нь эцсийн дүндээ шатахууны жижиглэнгийн үнэд даралт болж ирнэ.

МОНГОЛ УЛСЫН ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ТӨЛӨВЛӨГӨӨ

БНХАУ-аас импортлох: ОХУ-ын 4-р сарын экспортын хоригийн нөлөөг зөөлрүүлэх зорилгоор БНХАУ-аас сард 30,000 тонн хүртэл шатахуун авахаар хэлэлцээр хийж байна. Энэ нь нийлүүлэлтийн хомсдол үүсэхээс сэргийлэх гол алхам юм.

Нөөц нэмэгдүүлэх: Шатахуун импортлогчдод хөнгөлөлттэй зээл олгож, нөөцөө 45-60 хоногт хүргэхийг үүрэг болгоод байна.