Шингэн электрон тамхиар амьсгалсах нь маш хортойг тогтоожээ

Шингэн электрон тамхиар амьсгалсан аэрозол (утаа) нь тамхичид болон дам тамхичдын эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж, хүрээлэн буй орчны агаарыг бохирдуулдаг болохыг нэгэн судалгаагаар тогтоожээ. Судалгааны баг үүнийг энгийн тамхины утаанаас илүү нарийн нано хэмжээтэй хортой бодисууд уушги, цусны судас зэрэг биеийн бүх хэсэгт нэвтэрдэгтэй холбоотой гэж мэдэгджээ.

Солонгосын Йонсей Их Сургуулийн Ганнам Северанс эмнэлгийн уушгины эмгэг судлалын тэнхимийн профессор Мин Кванг Бюн өнөөдөр буюу 4 сарын 8-нд Охайо мужийн их сургуулийн профессор Лорен Валд зэрэг электрон тамхины судалгааны багтай хамтран электрон тамхины нөлөөг шинжилж, судалгааны үр дүнгээ олон улсын эрдэм шинжилгээний сэтгүүл “Annual Reviews of Pharmacology and Toxicology”-д нийтэлсэн байна.

Найрлага, харьцаагаараа харилцан адилгүй шингэн электрон тамхитай холбоотой эрсдлийг цогцоор нь судлахын тулд судалгааны баг сүүлийн 20 жилийн хугацаанд дэлхий даяар нийтлэгдсэн электрон тамхины талаарх 140 орчим гол судалгааг цуглуулж, шинжилжээ.

Цахим тамхи нь шатаах шаардлагатай ердийн тамхинаас харьцангуй бага хор хөнөөлтэй гэж буруугаар ойлгогддог ч олон тооны судалгаагаар цахим тамхинаас ялгардаг аэрозоль болон хортой бодисууд нь хүний биеийн ихэнх эрхтэнд сөргөөр нөлөөлдөг гэсэн нийтлэг дүгнэлтэд хүрсэн байна. 

Судалгааны баг электрон тамхины шингэний дийлэнх хэсгийг бүрдүүлдэг пропилен гликол, глицерол зэрэг бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг халаахад хэт нарийн тоосноос (PM2.5) ч илүү нарийн нано хэсгүүдийн (PM0.1) түвшинд аэрозоль болж хувирдаг бөгөөд никотин, янз бүрийн хүнд металл, хортой бодисын хамт биед ордог гэж тайлбарлав. 

Электрон тамхины хүний биед үзүүлэх нөлөөллийн эмгэг судлалын шинжилгээгээр исэлдэлтийн стресс болон үрэвслийн хариу урвал нэмэгдэх нь хамгийн түгээмэл ажиглагдсан болохыг тогтоожээ. Судлаачид электрон тамхи нь зөвхөн уушги төдийгүй тархи, зүрх судасны систем, бодисын солилцооны систем зэрэг бараг бүх эрхтэнд хордлого үүсгэдэг болохыг баталсан. Электрон тамхи хэрэглэгчдийн хувьд тамхи татдаггүй хүмүүстэй харьцуулахад бодисын солилцооны хам шинж үүсэх эрсдэл 1.4 дахин өндөр байсан бөгөөд никотин зэрэг нано хэсгүүд нь судасны эндотел эсийг гэмтээж, атеросклероз, цусны даралт ихсэх, артерийн хөшүүн байдлыг нэмэгдүүлдэг болохыг тогтоожээ. 

Цаашилбал, тэдгээр нь тархины энергийн солилцоог алдагдуулж, шууд үрэвслийг өдөөж, танин мэдэхүйн чадварыг бууруулж, тархины глюкозын ашиглалтын түвшинг бууруулж, цус харвалтын үед тархины гэмтлийг улам хүндрүүлдэг болохыг баталсан. 

Мөн эр бэлгийн эсийн нөхөн үржихүйн эрхтэнд нөлөөлж, эр бэлгийн эсийн хөдөлгөөн, концентраци, амьдрах чадварыг бууруулж, үргүйдэлтэй холбоотой болохыг тогтоожээ. 

Үр дүнгээс харахад электрон тамхинаас гарах дам тамхидалт нь нярай болон бага насны хүүхдүүд зэрэг тамхи татдаггүй хүмүүст хортой бодист өртөхөд хүргэдэг болохыг харуулж байна. Электрон тамхи татсаны дараа хэт нарийн ширхэгтэй тоосны дундаж агууламж 6 мкг/м³-ээс 197 мкг/м³ болж өсч, дээд тал нь 514 мкг/м³ болжээ. 

Шинжилгээгээр агаарт цацагддаг аэрозолийн хэсгүүд агааржуулалтын дараа ч хэдэн сарын турш ханын цаас болон тавилгад наалдаж, гуравдагч этгээдэд хор хөнөөл учруулдаг болохыг харуулсан. 

Профессор Бюн Мин Кван “Энэхүү судалгаа нь электрон тамхи нь зөвхөн уушгины эрүүл мэндээр хязгаарлагдахаас илүүтэй толгойноос хөл хүртэл биеийн бүх эрхтэнд хор хөнөөл учруулдаг гэсэн эрдэм шинжилгээний нийгэмлэгийн нийтлэг дүгнэлтийг гаргаж байна” гэж мэдэгджээ. Тэрбээр “Олон нийт, бодлого боловсруулагчид болон эмнэлгийн мэргэжилтнүүд бүгд чихэрлэг үнэрээрээ далдлагдсан электрон тамхины аюулыг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй” гэжээ.