ЗӨВЛӨГӨӨ: Витамин хэтрүүлэн хэрэглэх нь хор

Витамин нь бидний бие махбодийн хэвийн үйл ажиллагаанд зайлшгүй шаардлагатай шим тэжээл юм. Гэсэн хэдий ч тэдгээрийг шаардлагатай хэмжээнээс хэтрүүлэн хэрэглэх нь эрүүл мэндэд тустай биш харин хортой байж болно. АНУ-ын Эмийн сангийн доктор, доктор Меган Нанн саяхан эрүүл мэндийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл болох "VeryWell Health"-д "тодорхой витаминыг удаан хугацаанд өндөр тунгаар хэрэглэхэд витамины хэтрүүлэн хэрэглэх магадлал өндөр" гэж мэдэгдэж, "арьсны бага зэргийн тууралт эсвэл бөөлжихөөс эхлээд хүнд тохиолдолд таталт өгөх, цус харвалт, эрхтний гэмтэл хүртэл янз бүр байж болно" гэв.

Үнэндээ витамины хэтрүүлэн хэрэглэснээс үүдэлтэй эрүүл мэндийн асуудал нь хүний бодож байгаагаас ч илүү үхлийн аюултай. Австралийн Шинэ Өмнөд Уэльсийн Их Сургуулийн судалгаагаар өдөр бүр 400 гаруй IU Е витаминыг удаан хугацаагаар хэрэглэх нь нас барах эрсдлийг нэмэгдүүлдэг. Нэмж дурдахад зарим судалгаагаар А, В6, В12 витаминыг хэтрүүлэн хэрэглэх нь уушгины хорт хавдрын эрсдлийг нэмэгдүүлдэг гэсэн магадлалыг гаргажээ.

Эдгээр гаж нөлөө нь витамины шинж чанараас хамааран өөр өөрөөр илэрдэг. Нэгдүгээрт, өөхөнд уусдаг витаминууд (A, D, E, K) нь өөхөнд уусдаг бөгөөд биед хуримтлагддаг тул хэт их хэмжээгээр хэрэглэвэл гадагшлахын оронд хордлого үүсгэдэг бөгөөд энэ нь хуримтлагдах хандлагатай байдаг. 

А аминдэмийг хэтрүүлэн хэрэглэх нь арьс гуужих, элэг гэмтэх, хараа муудах, гавлын дотоод даралтыг нэмэгдүүлэхэд хүргэдэг бөгөөд жирэмсний үед хэтрүүлэн хэрэглэх нь ургийн зүрх, тархины хөгжилд гажиг үүсгэдэг. 

Д аминдэмийг хэтрүүлэн хэрэглэх нь хүчтэй цангах, ойр ойрхон шээх, таталт өгөх, тэр ч байтугай комд ороход хүргэдэг. Мөн судалгаагаар А, Д аминдэмийг хэтрүүлэн хэрэглэх нь ясны нягтралыг бууруулж, хугарал үүсэх эрсдлийг нэмэгдүүлдэг болохыг харуулж байна. 

Цаашилбал, Е аминдэмийг хэт их хуримтлуулах нь цус алдалт, цус харвалтын эрсдлийг нэмэгдүүлдэг. Нөгөөтэйгүүр, усанд уусдаг, шээсээр ялгардаг усанд уусдаг витаминууд (В аминдэм ба С аминдэм) нь харьцангуй аюулгүй. Нялх хүүхэд, хүүхэд, жирэмсэн эмэгтэйчүүд, ахмад настан болон олон төрлийн тэжээллэг нэмэлт тэжээлийг нэгэн зэрэг хэрэглэдэг хүмүүс витамины хордлогын эрсдэлд онцгой өртөмтгий байдаг. Хүүхдүүд чихэр шиг чихэрлэг бохьтой витамин хэрэглэснээр хэтрүүлэн хэрэглэх хандлагатай байдаг бол жирэмсэн эмэгтэйчүүд А аминдэмийг хэтрүүлэн хэрэглэх нь ургийн гажиг үүсэх эрсдлийг нэмэгдүүлдэг. 

Ахмад настнуудын хувьд онцгой анхаарал болгоомжтой байх шаардлагатай, учир нь бие махбодийн витаминыг задалж, гадагшлуулах чадвар нь нас ахих тусам буурдаг тул зөвхөн ерөнхий зөвлөмж болгосон тунгаар хэрэглэсэн ч гаж нөлөө илэрч болно. Доктор Меган Нанн "Эрүүл насанд хүрэгчдийн ихэнх нь тэнцвэртэй хооллолттой бол тусдаа витамины нэмэлт тэжээл хэрэглэх шаардлагагүй" гэжээ. 

Британийн Анагаах Ухааны Сэтгүүлд (BMJ) нийтлэгдсэн судалгаагаар нэмэлт тэжээл хэрэглэдэг хүмүүсийн нэлээд хэсэг нь зөвхөн хоол хүнсээр дамжуулан хангалттай хэмжээний витамин авч байгааг харуулсан. Хэрэв та витамин уух талаар бодож байгаа бол эхлээд цусны шинжилгээ хийлгэж, бие махбодид ямар шим тэжээл дутагдаж байгааг тодорхойлохыг зөвлөж байна. Эмнэлгийн мэргэжилтэнтэй зөвлөлдөх нь чухал бөгөөд ялангуяа та жирэмсэн эсвэл хөхүүл, тодорхой хоолны дэглэм баримталдаг эсвэл архаг өвчтэй бол эмчтэй зөвлөлдөх нь чухал юм. Доктор Нанн "Витаминууд нь зөвхөн зохих хэмжээгээр уусан тохиолдолд л эрүүл мэндэд тустай бөгөөд илүү их хэрэглэх нь тэдгээрийн үр нөлөөг заавал нэмэгдүүлдэггүй" гэж тэмдэглээд "Биеийнхээ байдлыг зөв ойлгож, зөвхөн зайлшгүй шаардлагатайг нь л авах нь хамгийн чухал" гэв.