“Нетаньяхугийн сандрал”

Швейцарьт болж буй АНУ-Ираны энхийн хэлэлцээрийн үеэр Ливаны асуудлаарх аюулгүй байдлын удирдлагын шинэ хүрээг хэлэлцэж байгаа тул Израилийн засгийн газар улам бүр санаа зовж байна.

АНУ-ын хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл болох Axios болон Израилийн орон нутгийн 12-р суваг телевизийн мэдээлснээр, Ерөнхий сайд Нетаньяху АНУ болон Иран улсууд Ливанд гал зогсоох дэглэмийг хадгалахын тулд мөргөлдөөнийг зохицуулах шинэ хүрээг нэвтрүүлэхээр тохиролцсоны дараа Израилийн Хезболлагийн эсрэг цэргийн ажиллагаа хязгаарлагдаж, Ливан дахь Ираны нөлөө өргөжиж болзошгүй гэсэн санаа зовнилоо илэрхийлсэн байна.

Эдгээр хэлэлцүүлгийн үндэс суурь болсон АНУ-Ираны харилцан ойлголцлын санамж бичигт хоёр улс болон тэдний холбоотнууд Ливанд явуулж буй бүх байлдааны ажиллагааг зогсоож, Ливаны нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдал, бүрэн эрхт байдлыг хүндэтгэх ёстой гэж заасан байдаг. Израиль улс одоогоор Ливаны өмнөд хэсгийн зарим хэсгийг эзэлж байгаа тул эдгээр заалтууд шууд нөлөөлж байна.

Үүний дагуу гал зогсоох хэлэлцээрийн зуучлагчид болох Катар, Пакистан улсууд хэлэлцээр дууссаны дараа гаргасан мэдэгдэлдээ "талууд (АНУ, Иран) харилцан ойлголцлын санамж бичгийн дагуу Ливанд цэргийн ажиллагааг зогсоох арга хэмжээг дагаж мөрдөхийг хангахын тулд зуучлагчдын дэмжлэгтэйгээр талуудыг оролцуулсан 'мөргөлдөөнийг намжаах хэсэг' байгуулахаар тохиролцсон" гэж мэдэгджээ . Мөн хэлэлцээрийн багийн ахлагч, АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч Ж.Д.Вэнс өмнөх өдөр Ливаны Ерөнхийлөгч Жозеф Аунтай утсаар ярихдаа шинээр бий болсон мөргөлдөөнөөс урьдчилан сэргийлэх хүрээний талаар тайлбарласан гэж мэдээлсэн. Энэхүү шинэ хүрээ нь 2024 онд Жо Байдены засаг захиргааны зуучлалаар Израиль, Ливан, АНУ, Франц, НҮБ-ыг багтаасан одоо байгаа байгууллагыг орлож, АНУ, Иран, Ливан, Катар, Пакистанаас бүрдсэн шинэ зөвлөлдөх байгууллага байгуулахаар төлөвлөж байгаа гэж мэдээлж байна. Өмнө нь 2024 оны 11-р сард гарын үсэг зурсан Ливан дахь гал зогсоох хэлэлцээр нь Израильд Хезболлахын болзошгүй болон шинээр гарч ирж буй аюул заналхийлэл, түүнчлэн шууд аюул заналхийллийн эсрэг цэргийн ажиллагаа явуулах боломжийг олгосон. Гэсэн хэдий ч энэхүү шинэ дэглэмийн үед Израилийн үйл ажиллагааны цар хүрээ нь зөвхөн "ойрын аюул заналхийлэл"-д хариу арга хэмжээ авахаар хязгаарлагддаг гэсэн үзэл давамгайлж байна. Цаашилбал, гал зогсоох хяналтын системд Израиль, Ливан, АНУ, Франц улсууд оролцсон боловч Израиль энэхүү шинэ хүрээнд шууд оролцдоггүй байхад Иран шууд оролцдог нь Израилийн засгийн газрын хамгийн том санаа зовоосон асуудал гэж үзэж байна.

Ерөнхий сайд Нетаньяху одоогоор АНУ-Ираны гэрээний цөмийн заалтуудын талаар санаа зовж байгаа ч Ливантай холбоотой асуудлуудыг илүү ноцтой гэж үзэж байна. Учир нь Хезболлатай харьцах асуудал аравдугаар сард болох сонгуулийн өмнө дотоодын улс төрийн хүрээнд маш эмзэг асуудал болж байна. 

Axios сонинд өгсөн эх сурвалжийн мэдээлснээр "Биби (Нетаньяхугийн хоч) энэ асуудлаас болж бараг л сандарч байна."
Гэсэн хэдий ч АНУ-ын өндөр албан тушаалтан Израилийг шинэ дэглэмээс хасна гэсэн цуурхлыг үгүйсгэв. Албан тушаалтан "АНУ оролцож байгаа тул Израилийг АНУ-ын системээс хасаагүй" гэж мэдэгдээд "АНУ, Израиль маш нягт хамтран ажиллаж байгаа бөгөөд Ливаны асуудлаарх АНУ-Ираны шууд сувгууд нь Израильд үнэндээ ашигтай байх болно" гэжээ.

Цаашилбал, АНУ-ын өндөр албан тушаалтан Швейцарьт болсон хэлэлцээрийн үеэр АНУ Ливаны асуудал зэрэг хэлэлцээрийн гол нарийн ширийн зүйлийг тайлбарлаж, түүний санал бодлыг сонсохын тулд Стратегийн сайд асан, Ерөнхий сайд Нетаньяхугийн дотны туслах Рон Дермертэй хэд хэдэн удаа ярилцсан гэж мэдэгдэв.

Гэсэн хэдий ч Израилийн доторх түгшүүр намжих шинж тэмдэггүй байна. 22-нд Ерөнхий сайд Нетаньяху Израилийн Батлан хамгаалахын сайд Кац, Штабын дарга Эял Замир нартай хамтарсан мэдэгдэл гаргаж, "Израилийн Зэвсэгт хүчин (IDF) цэргүүд болон ард түмэнд учирч болзошгүй аюул заналыг арилгах, террорист дэд бүтцийг устгах, Ливаны өмнөд хэсэгт аюулгүй байдлын бүсийг хадгалахын тулд шийдэмгий арга хэмжээ авах болно" гэж мэдэгдэв.