ЗӨВЛӨГӨӨ: Экзем гэж бодсон ч энэ нь "Шимэгч" байж

Нэгэн өвчтөн хөлнийхөө шагайн хэсэгт загатнах тууралт гарахыг экзем гэж бодож байсан ч хожуухан арьсны шимэгчийн халдвар гэж оношлогдсон тохиолдол бүртгэгдсэн байна.

Балба улсын Бхаратпур дахь Анагаах ухааны коллежийн сургалтын эмнэлгийн арьсны эмгэг судлалын тасгийн эмнэлгийн ажилтнууд энэ тохиолдлыг энэ сарын 17-нд олон улсын “Clinical Case Reports” сэтгүүлд мэдээлсэн байна. 

Өвчтөн нь 66 настай эрэгтэй фермер байв. Тэрбээр зүүн хөлнийхөө шагайн хэсэгт жижиг, улаан, хайрстай тууралт гарч, хүчтэй загатнасан тул эмнэлэгт ханджээ. Анх түүнд энгийн экземтэй дерматит гэж оношлогджээ. Түүнд гадуур хэрэглэдэг стероид болон амаар уудаг антигистамин эм бичиж өгсөн боловч шинж тэмдэг нь сайжраагүй. Тууралт гарснаас хойш 10 дахь өдөр хөлийн дээд хэсгээс шагайны дотор тал хүртэл үргэлжилсэн улаан, ороомог, шугаман гэмтэл гарч ирэв. Тэрбээр газар тариалан эрхэлж байхдаа хөрсөнд байнга хүрдэг байсан бөгөөд шугаман тууралт гарч ирсний үндсэн дээр эмнэлгийн баг арьсны авгалдай нүүдэллэж байгааг оношилсон байна. Арьсны авгалдайн нүүдэл гэдэг нь нохой эсвэл муурны дэгээ хорхойн авгалдай бохирдсон хөрс эсвэл элсээр дамжин хүний арьсны гаднах давхаргад нэвтэрч, загатнах, ороомог улаан тууралт үүсгэдэг шимэгч хорхойн халдвар юм. Өвчтөн шимэгч хорхойн эсрэг эм болох альбендазолыг таван өдрийн турш уусан бөгөөд эмчилгээний тав дахь өдөр загатнах нь мэдэгдэхүйц буурчээ.

Хоёр долоо хоногийн дараа улаан, ороомог гэмтэлүүд бүрэн алга болж, зөвхөн үрэвсэл намжсан газарт үүсэж болох бор толбо үлдсэн байв. Эдгээр толбо нь арьсны эдгэрэлтийн явцад пигментаци түр зуур нэмэгдсэний улмаас гарч ирдэг бөгөөд цаг хугацааны явцад аажмаар бүдгэрдэг. Авгалдай хөрс эсвэл элсээр дамжин арьсанд нэвтэрч чаддаг тул арьсны авгалдайн нүүдэл нь нохой эсвэл муурыг голчлон шимэгчлэдэг дэгээ хорхойн авгалдай хүний арьсанд орсноос үүдэлтэй байдаг. Авгалдайг амьтны ялгадасаар бохирдсон дулаан, чийглэг хөрс эсвэл элсэнд олж болно. Хэрэв хүн ийм хөрс эсвэл элсэн дээр хөл нүцгэн гишгэвэл эсвэл арьс нь түүнтэй шууд харьцвал авгалдай гэмтээгүй арьсанд ч нэвтэрч, хамгийн гаднах давхаргад суурьшихын зэрэгцээ шилжин суурьшиж чаддаг. Тиймээс арьсан дээр загатнах, ороомог улаан, шугаман тууралт үүсдэг. Энэ үе шатанд авгалдай биед гүн нэвтэрдэггүй, харин арьсны гаднах давхарга дотор аажмаар хөдөлдөг. Үүний үр дүнд арьсан дээр ороомог, улаан зураас гарч ирдэг. Эхний үе шатанд эдгээр онцлог зураас шууд харагдахгүй байж магадгүй юм. Ийм учраас тухайн эрэгтэйг анх экзем гэж буруу оношлосон. Нэмж дурдахад, энэ өвчин нь шавьж хазуулсан эсвэл харшлын дерматиттай төстэй тул оношийг хойшлуулж болно. Арьсны үрэвсэл эсвэл загатнааг багасгахын тулд гадуур түрхдэг стероидуудыг хэрэглэдэг боловч авгалдайг арилгадаггүй. Тиймээс, загатнах тууралт удаан хугацаанд үргэлжилж, ялангуяа хөл нүцгэн байхдаа хөрс эсвэл элсэнд байнга хүрэлцсэний дараа ороомог шугаман тууралт гарч ирвэл арьсны авгалдайн нүүдэл гэж сэжиглэх хэрэгтэй. Эмчилгээнд шимэгчийн эсрэг эмүүд орно. Үүнээс урьдчилан сэргийлэхийн тулд хөл нүцгэн алхахаас зайлсхийх хэрэгтэй. Арьсны авгалдайн нүүдлийг ихэвчлэн арьсны онцлог шинж чанар, өртсөн түүх дээр үндэслэн оношилдог. Энэ эрэгтэйг мөн ороомог шугаман тууралт, цусны шинжилгээ, хөл нүцгэн хөдөө аж ахуйн ажил хийсэн түүх дээр үндэслэн оношилсон байна. 

Эмчилгээнд альбендазол, ивермектин зэрэг шимэгчийн эсрэг эмийг хэрэглэдэг. Загатнах хүчтэй үед антигистаминыг хавсарч хэрэглэж болно. Гэсэн хэдий ч загатнасан арьсыг байнга маажих нь шарх үүсгэж, бактери нэвтэрч, хоёрдогч халдвар авахад хүргэдэг тул болгоомжтой байх хэрэгтэй. Арьсны авгалдай үүсэхээс урьдчилан сэргийлэхийн тулд хөрс, элс нь амьтны ялгадасаар бохирдсон байж болзошгүй газарт хөл нүцгэн явахаас зайлсхий. Хөдөө аж ахуйн ажил хийж байхдаа гутал өмсөж, далайн эрэг эсвэл элсэрхэг газарт нүцгэн арьс элстэй шууд харьцах хугацааг багасгах хэрэгтэй. Хэрэв та гэрийн тэжээвэр амьтан тэжээдэг бол хүрээлэн буй орчныг бохирдуулахаас урьдчилан сэргийлэхийн тулд тогтмол туулгалт хийж, тэдний ялгадсыг зайлуулах шаардлагатай.