ЗӨВЛӨГӨӨ: Өдөр тутмын хоолны ширээн дээрх хорт хавдар үүсгэдэг далд аюул

Хорт хавдар нь эрт үе шатандаа тодорхой шинж тэмдэг илэрдэггүй тул мэдэгдэхүйц даамжиртал оношлогддоггүй өвчин юм. Энэ нь Солонгост нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан бөгөөд хүн дунджаар 83.5 жил амьдарвал өвчин тусах эрсдэл 36.9% байдаг тул бие махбодийн нарийн өөрчлөлтийг эрт үед нь илрүүлэх нь чухал юм. Мэргэжилтнүүд жин хасах, хүнд ядаргаа нь хорт хавдрын нийтлэг шинж тэмдэг гэж үздэг.

Гэгээн Мэри эмнэлгийн Яаралтай тусламжийн тасгийн профессор Чой Сок-жэ "Хорт хавдрын хамгийн чухал түгээмэл шинж тэмдэг бол жин хасах, хүнд ядаргаа юм" гэж мэдэгджээ. Тэрбээр "Ходоод, бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын үед хар эсвэл цустай өтгөн гарч болзошгүй бол нойр булчирхайн хорт хавдар нь шарлалт, хоол боловсруулах эрхтний хямрал үүсгэдэг" гэж нэмж хэлэв.

Ялангуяа архаг ядаргаа бол амархан үл тоомсорлогддог шинж тэмдэг юм. Профессор Чой "Ядаргаа нь хорт хавдрын дохио байж болох ч ихэнх хүмүүс завгүй байгаа учраас л үүнийг үл тоомсорлодог. Гэсэн хэдий ч ядаргаа үргэлжилсээр байвал энэ нь суурь асуудлын магадлалыг илтгэдэг тул болгоомжтой байх хэрэгтэй" гэж онцолжээ.

Эрүүл мэндийн үзлэгийн үеэр илэрсэн биеийн өөхний хэмжээ ихсэхийг мөн хөнгөнөөр хүлээж авч болохгүй. Профессор Чой “Та бодисын солилцооны орчиндоо асуудал байгааг хүлээн зөвшөөрч, хоолны дэглэмээ өөрчлөх ёстой” гэж зөвлөсөн. Цусан дахь триглицерид эсвэл холестерины хэмжээ нэмэгдэхэд өөх тос нь цусны судаснуудад хуримтлагдаж, атеросклероз үүсгэдэг бөгөөд урт хугацаанд зүрхний шигдээс, цус харвалт зэрэг зүрх судасны болон тархины судасны өвчний эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг.

Урьдчилан сэргийлэх эхлэлийн цэг бол хоолны дэглэм юм. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын (ДЭМБ) харьяа Хорт хавдрын судалгааны олон улсын агентлаг (IARC) хорт хавдрын нас баралтын 30%-ийг тамхи татах, хоолны дэглэмийн хүчин зүйл 30%-ийг эзэлдэг бол архи 5%-ийн түвшинд байгааг шинжилжээ. Профессор Чой мөн “Тамхи нь хорт хавдрын шалтгааны 30%-ийг, архи 5%-ийг эзэлдэг” гэж мэдэгдээд тамхи татах, архи уухаа болихыг нэн тэргүүний зорилт гэж үзүүлэв.

Хэт боловсруулсан хүнсний хэрэглээг мөн бууруулах ёстой. Профессор Чой “Хэт боловсруулсан хоол хүнсийг оройн хоолны ширээнээс хатуу хасах ёстой” гэж хэлээд “тэдгээр нь гэдэсний экосистемийг гэмтээж, цусан дахь сахарын хэмжээг нэмэгдүүлж, хорт хавдар, бодисын солилцооны өвчинд хүргэдэг гол шалтгаан болдог” гэж нэмж хэлэв. Улаан махыг шарахын оронд буцалгах эсвэл уураар жигнэхийг зөвлөж байна.

Үндэсний Хавдар Судлалын Төвийн мэдээлснээр жил бүр ойролцоогоор 280,000 шинэ хорт хавдартай өвчтөн оношлогддог. Хүн амын хөгшрөлтөөс шалтгаалан өвчтөнүүдийн тоо нэмэгдэх төлөвтэй байгаа тул өдөр тутмын зуршлаас үүдэлтэй эрсдэлт хүчин зүйлсийг арилгах нь хамгийн бодитой хариу арга хэмжээ гэж тооцогддог.